Game Changer

สำหรับเขา Agility ไม่ได้หมายถึงการตัดสินใจเร็วเพียงอย่างเดียว แต่ยังหมายถึงการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด การปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง และการกล้าตัดสินใจ ทั้งในวันที่ต้องลงทุนและวันที่ถอนการลงทุน

ตัวอย่างที่เขายกขึ้นมา คือการยกระดับประสิทธิภาพการเดินเครื่องโรงกลั่น จากเดิมที่เดินเครื่องเพียงประมาณร้อยละ 75 ให้สามารถเดินเครื่องได้เต็มศักยภาพอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่เริ่มต้นจากการเพิ่มประสิทธิภาพของโรงกลั่น ค่อย ๆ กลายเป็นแนวคิดในการยกระดับศักยภาพของทั้งองค์กร

ผลของการตัดสินใจเหล่านั้นสะท้อนออกมาเป็นตัวเลขที่ชัดเจน รายได้ของกลุ่มบริษัทบางจากเติบโตจากประมาณ 120,000 ล้านบาทเมื่อกว่าสิบปีก่อน เป็นเกือบ 700,000 ล้านบาทในปัจจุบัน หรือเพิ่มขึ้นราว 5 เท่า

เขาอธิบายต่อว่า นี่ไม่ใช่เพียงเรื่องของการเติบโต หากเป็น "การเดินทางที่มีความหมายและเต็มไปด้วยบทเรียน"

ตลอดการสัมภาษณ์ มีประโยคหนึ่งที่เขากล่าวซ้ำหลายครั้งว่า "Transformation is a journey" หรือ “การปรับเปลี่ยนองค์กรคือการเดินทาง”

สำหรับชัยวัฒน์ การปรับโฉมหรือปรับเปลี่ยนองค์กรไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว และไม่ใช่ผลของการตัดสินใจเพียงครั้งเดียว แต่เป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยการเรียนรู้ การปรับตัว และการตัดสินใจอย่างต่อเนื่อง

แนวคิดดังกล่าวสะท้อนผ่านการลงทุนของบางจากฯ ในช่วงกว่าสิบปีที่ผ่านมา ตั้งแต่การลงทุนในธุรกิจพลังงานหมุนเวียน การลงทุนในเหมืองลิเทียมตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของอุตสาหกรรม ซึ่งในวันนั้นแทบไม่มีใครนึกถึง ไปจนถึงการพัฒนาน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน หรือ Sustainable Aviation Fuel (SAF)

เขากล่าวอยู่เสมอว่า ความท้าทายของธุรกิจพลังงานในปัจจุบัน คือการสร้างสมดุลระหว่างความมั่นคงทางพลังงาน ความสามารถในการเข้าถึงพลังงานในราคาที่เหมาะสม และความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งทั้งสามเรื่องต้องดำเนินไปพร้อมกัน

ด้วยเหตุนี้ บางจากฯ จึงเลือกลงทุนในเทคโนโลยีและผลิตภัณฑ์ที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ควบคู่กับการใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานเดิมให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ไม่ว่าจะเป็นโรงกลั่น ระบบขนส่ง หรือสถานีบริการน้ำมัน เพราะเขาเชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นได้จริง ก็ต่อเมื่อสามารถดำเนินควบคู่กับความเป็นไปได้ทางธุรกิจ

หลักคิดเดียวกันนี้ยังอธิบายถึงการเข้ามาลงทุนในฮ่องกงและก่อตั้ง Bangchak Hong Kong

สำหรับเขา ฮ่องกงไม่ได้เป็นเพียงตลาดใหม่ แต่เป็นศูนย์กลางด้านการเงิน การบิน การเดินเรือ และการขนส่งของภูมิภาค มีระบบกฎหมายและตลาดทุนที่เข้มแข็ง และเป็นประตูสำคัญสู่เอเชียเหนือ

ที่สำคัญกว่านั้น ฮ่องกงยังเป็นพื้นที่ที่บางจากฯ สามารถต่อยอดประสบการณ์ด้านพลังงานคาร์บอนต่ำ ไม่ว่าจะเป็น SAF, Renewable Diesel (HVO), Marine Biofuels และโครงสร้างพื้นฐานสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า ซึ่งสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาด้านพลังงานของฮ่องกงในอนาคต

เมื่อถูกถามว่าบทเรียนสำคัญที่สุดจากการเป็นผู้นำคืออะไร ชัยวัฒน์ตอบด้วยประโยคที่เรียบง่ายแต่หนักแน่นว่า "ไม่มีใครตัดสินใจได้ถูกต้องทุกครั้ง แต่หากมัวแต่รอให้ทุกอย่างสมบูรณ์ก่อนค่อยตัดสินใจ ความเสี่ยงอาจยิ่งมากกว่า"

เขาอธิบายว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่การหลีกเลี่ยงความผิดพลาด เพราะทุกคนย่อมเคยตัดสินใจผิด แต่คือการเรียนรู้จากความผิดพลาด และไม่ทำผิดซ้ำ เพราะหากมัวแต่รอให้มั่นใจว่าทุกการตัดสินใจจะถูกต้อง โอกาสก็อาจผ่านพ้นไปแล้ว

เพราะสำหรับองค์กรที่ต้องการเติบโต การปรับเปลี่ยนอาจไม่มีวันสิ้นสุด และการตัดสินใจ ก็คือส่วนหนึ่งของการเดินทางนั้นเสมอ

ก่อนจบบทสัมภาษณ์ เมื่อผู้สัมภาษณ์ถามว่าอยากให้ผู้คนจดจำเขาในฐานะ “Game Changer” อย่างไร ชัยวัฒน์ไม่ได้กล่าวถึงความสำเร็จหรือผลงานของตนเอง หากตอบเพียงว่า เรื่องนั้นควรเป็นสิ่งที่ผู้อื่นเป็นผู้ตัดสิน

สิ่งที่เขาพูดถึงกลับเป็นเรื่องที่เรียบง่ายกว่า เขาบอกว่า ทุกเช้าที่ตื่นขึ้นมา เขายังมีความสุขกับงานที่ทำ และเชื่อว่าแต่ละคนต่างมีคุณค่าและมีวิถีของตนเองในการทำให้สิ่งต่าง ๆ เกิดขึ้น

และนี่อาจเป็นความหมายที่แท้จริงของการเป็น “Game Changer” ในแบบของชัยวัฒน์ – มีความสุขกับเส้นทางที่เลือก เรียนรู้จากทุกการตัดสินใจ และสร้างความเปลี่ยนแปลงต่อไปในแบบฉบับของตนเอง

ติดตามวิดีโอการสัมภาษณ์และบทความได้ที่ scmp.com